Uchwała nr XXIII.158.2026

    § 1. Po rozpatrzeniu petycji dotyczącej informowania o niepożądanych skutkach szczepień przeciwko wirusowi HPV, uznaje się ją za bezzasadną z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu do uchwały.

   § 2. Zobowiązuje się Przewodniczącego Rady Gminy Dąbrowa Chełmińska do zawiadomienia wnoszącego petycję o sposobie jej rozpatrzenia. 
 
   § 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

W dniu 12 marca 2026 roku, do Urzędu Gmin Dąbrowa Chełmińska wpłynęła przesłana drogą e-mail petycja w interesie publicznym. Powyższa wiadomość została zatytułowany „PETYCJA - SZCZEPIENIA p. HPV W SZKOŁACH” i zaadresowana do „Zarządu Powiatu, Radnych Powiatu, Urzędu Gminy i Radnych Gminy”. Petycja dotyczyła rozpowszechniania tzw. „Białej księgi szczepień HPV” oraz podjęcia działań związanych z informowaniem o szczepieniach przeciwko wirusowi HPV, w tym w szczególności działań informacyjnych oraz rozpowszechniania materiałów odnoszących się do tej tematyki. 

Jak stanowi art. 63 Konstytucji RP, każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach. Postępowanie petycyjne może być wszczęte wyłącznie na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 2 ust. 1, czyli na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej, jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną lub grupę tych podmiotów, zaś zgodnie z art. 2 ust. 2 petycja może być złożona w interesie publicznym, własnym lub w interesie innego podmiotu, za jego zgodą. Nadawca petycji nie musi posiadać ani wykazywać interesu prawnego, z treści petycji powinien jednak wynikać interes faktyczny, który wyznacza treść żądania jak stanowi art. 3 ustawy o petycjach. 

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o petycjach, petycja złożona do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest rozpatrywana przez ten organ. Przepis art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stanowi, że Rada Gminy rozpatruje skargi na działalność Wójta i gminnych jednostek organizacyjnych, wnioski oraz petycje składane przez obywateli i w tym celu powołuje Komisję skarg, wniosków i petycji. 

W związku ze złożoną petycją, została ona przekazana zgodnie z właściwością do zaopiniowania Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. 

Komisja zaopiniowała, iż petycja jest bezzasadna kierując do Przewodniczącego Rady Gminy Dąbrowa Chełmińska wniosek o podjęcie uchwały w sprawie uznania petycji za bezzasadną.

Zgodnie z definicją określoną w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o petycjach przedmiotem petycji może być „żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji”. Nawiązując do przytoczonego przepisu, można stwierdzić, że istotą petycji jest żądanie podjęcia przez organ władzy publicznej określonego działania, ale w granicach zadań i kompetencji tego organu.

Komisja Skarg, Wniosków i Petycji na posiedzenie w dniu 15 kwietnia 2026 r. zajęła stanowisko, zgodnie z którym po przeanalizowaniu treści petycji oraz załącznika w postaci „Białej księgi szczepień HPV” stwierdziła, że petycja nie powinna zostać uwzględniona.

Przedmiot petycji wykracza poza zakres kompetencji Rady Gminy Dąbrowa Chełmińska, albowiem zagadnienia dotyczące organizacji programów szczepień ochronnych, ich zasad oraz polityki zdrowotnej należą do właściwości organów administracji rządowej, w szczególności Ministra Zdrowia oraz podległych, wyspecjalizowanych instytucji działających w obszarze zdrowia publicznego. 

Co więcej Minister Zdrowia zawiadomieniem o sposobie załatwienia petycji z dnia 7 stycznia 2025 r. wydanym w sprawie znak ZPŚ.055.6.2024.HST rozstrzygnął, że nie ma potrzeby podjęcia działań przez Ministra Zdrowia w odniesieniu do postulatów podniesionych w analogicznej petycji.   

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego działa na podstawie i w granicach prawa. Zakres kompetencji właściwej rady gminy nie obejmuje podejmowania rozstrzygnięć w sprawach dotyczących krajowej polityki zdrowotnej ani oceny zasadności stosowania określonych procedur medycznych, w tym szczepień ochronnych. 

Jednocześnie należy wskazać, że szczepienia przeciwko wirusowi HPV należą do szczepień zalecanych, o charakterze dobrowolny. Decyzja o skorzystaniu ze szczepienia pozostaje w gestii osób uprawnionych lub ich przedstawicieli ustawowych i podejmowana jest indywidualnie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz stanowiskiem organów państwowych, szczepienia przeciwko HPV są szczepieniami realizowanymi w ramach ogólnokrajowego programu zdrowotnego. 

Również działania informacyjne w zakresie zdrowia publicznego, w tym również dotyczące szczepień, powinny być prowadzone przez właściwe organy i instytucje, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz kompetencje przypisane poszczególnym podmiotom.

Organ samorządowy nie posiada kompetencji do rozstrzygania pod względem merytorycznym kwestii naukowych o charakterze medycznym, które podnoszone są w petycji, tj. ocena szkodliwości czy też pozytywnego działania szczepionek. 

Mając na uwadze przedstawione stanowisko Komisji, uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia petycji. Rada Gminy Dąbrowa Chełmińska nie znalazła podstaw do zajmowania w jakiejkolwiek formie, zwłaszcza w formie uchwały, stanowiska popierającego petycję czy też podejmowania szerokich działań edukacyjnych, albowiem takie działanie stanowiłoby nadużycie kompetencji wynikających z ustawy o samorządzie gminnym i wkraczałoby w wolność wyboru mieszkańców, poprzez wywieranie presji na podejmowanie decyzji. 

Rada Gminy Dąbrowa Chełmińska przyjęła za własne stanowisko Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, w związku z czym w pełni uzasadnione jest podjęcie niniejszej uchwały.

Pouczenie: Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach, sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi.